Biały kwiat i czarny owoc bzu (czarnego) – jeden krzak – dwa cenne surowce. Wyjaśnijmy to sobie na początku – bez czarny dostarcza nam dwa surowce, o nieco odmiennym działaniu: kwiat bzu czarnego – o kwiecie pisałem więcej w przepisie na Lipną hyćkę. owoc bzu czarnego – jego działanie opisałem w tym artykule Holunderblüten, czyli kwiat czarnego bzu. Podobno nalewka jest równie smaczna, co napój bezalkoholowy. Cóż, zobaczymy. Składniki są następujące: 30 baldachów kwiatu czarnego bzu. 3,5 cytryny. 1/2 l wody. 300 g cukru. 1/2 l spirytusu. Z kwiatów czarnego bzu także można przygotować sok czy syrop, a nawet szampana (ze względu na dużą ilość bakterii fermentacyjnych). Kwiaty czarnego bzu smażone w cieście naleśnikowym to z kolei świetny pomysł na nietypowy, smaczny deser. Ekstrakty z kwiatów czarnego bzu wykorzystuje się do produkcji perfum. Choroby bzu lilaka - werticilioza. Werticilioza to choroba bzu lilaka, która rozwija się w podłożu i zakaża system korzeniowy krzewu. Objawy choroby widoczne są latem, gdy liście na bzie zaczynają żółknąć, więdną, brązowieją i przedwcześnie opadają. Porażony bez lilak słabiej kwitnie. Jeśli zauważymy objawy werticiliozy 2 kg cukru. 2 litry wody. sok z 6 cytryn. W dużym garnku rozgrzej wodę, dodaj do niej cukier i zagotuj. W ten sposób powstaje bazowy syrop. Dorzuć do niego kwiaty i odstaw na 3 dni do lodówki. Po tym czasie odcedź syrop przez jałową gazę, żeby pozbyć się kwiatów. Powstały płyn wlej do garnka i dodaj sok wyciśnięty z cytryn. Przepis na syrop z kwiatów bzu Henryka Różańskiego. Henryka Różański podał na swojej stronie szczegółowy przepis na syrop z kwiatów czarnego bzu: „Zebrać 2 wiaderka 8 l kwiatów bzu, przemielić przez maszynkę do mięsa, zalać 10-12 l wody i zasypać 4-5 paczkami kwasku cytrynowego, zagotować i odstawić na noc. Następnie . Bez - rodzina przewiertniowate Gatunki dzikiego bzu: znanych jest 20 gatunków tych małych drzewek bądź krzewów. W Polsce popularne są tylko dwa: dziki bez czarny zwany lekarskim (Sambucus nigra), bez koralowy (Sambucus racemosa) i mniej popularny bez hebd (Sambucus ebulus). Bez czarny, dziki bez, bez lekarski (Sambucus nigra) Cechy drzewa: Bez czarny zwany bzem lekarskim, bądź dzikim bzem czarnym, jest małym drzewem, a dużo częściej wysokim krzewem o grubych, prostych pędach, pokrytych jasnoszarą chropowatą, pofałdowaną korą. Czarny bez dorasta do 6-8 metrów wysokości. Można zapobiec jego nadmiernemu wzrostowi poprzez silne cięcie. Cała roślina, a szczególnie kwiaty, ma specyficzny, silny zapach. Liście. Liście nieparzysto-pierzastozłożone, składają się z najczęściej 5, a rzadziej z 3, 7 lub 9 naprzeciwległych, jajowato-eliptycznych i ostro piłkowanych listków. Każdy z nich osiąga od 3 do 9 cm długości. Na górnej stronie są ciemnozielone, od spodu jaśniejsze. Kwiaty. Kwiaty są drobne, białokremowe zebrane w okazałe, płaskie baldachy średnicy 10-20 cm. Bardzo miododajne, przyciagają dużo owadów zapylających. Bez czarny kwitnie w maju i czerwcu. Owoce. Czarnofioletowe i lśniące owoce dojrzewają w zwisających owocostanach od końca sierpnia do października. Pochodzenie: Europa, północna Afryka i zachodnia Azja. Rozmaitości: Bez czarny rośnie w zaroślach, na skrajach lasów, na nieużytkach. Lubi stanowiska wilgotne, nasłonecznione, cieniste. Ma niewielkie wymagania glebowe, najlepiej rośnie na glebach próchniczych, zasobnych w azot. Bardzo Ľle znosi przesadzanie. Jest bardzo wytrzymały na zanieczyszczenia powietrza. Wszystkie części rośliny w stanie świeżym mogą być toksyczne (zawierają glikozyd sabgunigrynę), tracą całkowicie te właściwość po suszeniu i gotowaniu. Dziki bez czarny jest jedną z najstarszych roślin leczniczych. Poszczególne części drzewa zawierają wiele cennych związków. I tak - kwiaty: flawonoidy, kwasy organiczne, cholinę, garbniki, olejki eteryczne, sole mineralne; owoce: antocyjany, flawonoidy, cukry (około 20%), garbniki, pektyny, kwasy organiczne, witaminy A, B1, B2, zwłaszcza C, karotenoidy, pektyny, enzymy, biopierwiastki (jod). Kwiaty bzu czarnego wzmacniają ścianki naczyń krwionośnych, działają moczopędnie i napotnie - stosowane są jako leki przeciwgorączkowe w przeziębieniach i grypie. Owoce bzu czarnego działają napotnie i moczopędnie (lecz słabiej niż kwiaty) oraz przeczyszczająco (powodują łatwiejsze usuwanie toksyn z organizmu). Owoce wykazują także działanie przeciwbólowe - są pomocne w leczeniu zapalenia nerwu trójdzielnego, rwy kulszowej, migreny. Kwiaty i owoce bzu czarnego są składnikiem wielu mieszanek ziołowych. Można z niego przyrządzać konfitury, soki i wino. Mają one właściwości odżywcze oraz dietetyczno-lecznicze. Z ziela wykonuje się wyciągi i gnojówkę do opryskiwania roślin w zwalczaniu szkodników, takich jak krety, norniki, rolnice, bielinek kapustnik i mszyce. Lokalizacja zdjęć: Żyrardów, parking przy ul. 1 Maja, os. Wschód, os. Teklin, Bieganów, Mariampol - Zdjęcia dzikiego bzu czarnego - Bez koralowy (Sambucus racemosa) Cechy drzewa: Bez koralowy częściej spotykany jest w formie krzaczastej niż jako drzewo. Spotyka się jednak w formie drzewka do 4 metrów wysokości. Korowina ciemna - brązowawa. Po środku pnia i pędów znajduje się charakterystyczny dla bzów jaśniejszy rdzeń. Liście. Liście rosną naprzeciwległe i składają się z 5 do 7 eliptycznych listków. Liście wiosną rozwijają się razem z kwiatami. Kwiaty. Kwiatostany to wydłużone białożółte wiechy w kształcie pocisków. Kwiaty małe i niepozorne. Owoce. Owoce drobne, kuliste, czerwonawe i pomarańczowoczerwone w zależności od nasłonecznienia stanowiska. Im bardziej cieniste miejsce tym owoce bardziej czerwonawe. Pochodzenie: Europa (południe Polski), Azja, Ameryka Północna. Rozmaitości: Bez koralowy to trująca roślina. Spotkałem jednak w literaturze wzmianki o możliwości gotowania owoców celem pozbycia się trucizny. Bardzo popularny w naszych górach - rośnie w zaroślach i na zboczach. Na wybrzeżu i w centrum Polski raczej niespotykany. Uprawiany głównie jako roślina ozdobna - wiosną ze względu na kwiaty a latem i jesienią ze względu na owoce. W szkółkach można spotkać odmiany dekoracyjne: Plumosa Aurea o liściach powcinanych i jasnozłocistych; Sutherland Gold o liściach powcinanych i cytrynowożółtych; Golden Locks o kulistym i gęstym pokroju, niska o głęboko powcinanych zielonych liściach. Lokalizacja zdjęć: Pieniny, Międzyborów, arboretum w Rogowie. - Zdjęcia bzu koralowego - - Drzewa Polski - Atlas drzew - Kwiaty czarnego bzu osiągają wielkość talerzyków deserowych. Wyjątkowo pięknie pachną, mają też wiele substancji odżywczych. Sprawdź, kiedy i jak zbierać kwiaty bzu czarnego, jakie mają wartości odżywcze i jak je przechowywać i przetwarzać, by nie straciły cennych składników. Kwiaty czarnego bzu należy przerabiać zaraz po zerwaniu z krzaka. Kwiaty bzu czarnego mają wiele wartości odżywczych i prozdrowotnych, które warto wykorzystać. Przygotowuje się z nich wina, nalewki, ocet i oleje, a baldachy smażone w cieście to prawdziwy przysmak. Spis treściJak i kiedy zbierać kwiaty czarnego bzu?Zalety prozdrowotne czarnego bzuWłaściwości lecznicze kwiatów bzu czarnegoSubstancje zawarte w kwiatach bzu czarnego Jak i kiedy zbierać kwiaty czarnego bzu? Kwiaty czarnego bzu zbiera się od maja do lipca, przy ładnej pogodzie, najlepiej rano, zaraz po tym, jak odparuje rosa. Kwiaty czarnego bzu, tak samo jak jego owoce, należy przerabiać zaraz po zerwaniu z krzaka. Do suszenia ich nie myjemy. Baldachy powinny być w pełni rozwinięte, bez mszyc i zanieczyszczeń. Ścina się je nożycami ogrodowymi lub ostrym nożem. Pamiętaj, by nie ścinać wszystkich baldachów z jednego krzaka, bo zakłócisz naturalny wzrost i rozwój rośliny. Przechowywanie kwiatów bzu czarnegoPo ścięciu całych kwiatostanów zwiąż je w bukiety i susz powieszone pod sufitem szybko, ale ostrożnie, w ciepłym, przewiewnym miejscu. Możesz je również do suszenia rozłożyć na bawełnianych chustach lub w piekarniku w temperaturze nieprzekraczającej 40 st. C przy otwartych drzwiczkach. Kwiaty bzu czarnego można również mrozić. Zalety prozdrowotne czarnego bzu Lecznicze właściwości czarnego bzu Czytaj także: Ocet z kwiatów czarnego bzu: przepis i zastosowanie Właściwości lecznicze kwiatów bzu czarnego Kwiaty bzu czarnego: działają wykrztuśnie rozrzedzają katar działają napotnie mają działanie antywirusowe chronią i wzmacniają błony śluzowe dróg oddechowych wzmacniają odporność działają moczopędnie wzmacniają naczynia włosowate stabilizują krwiobieg uśmierzają ból, w tym ból głowy chłodzą działają oczyszczająco wychwytują wolne rodniki przyspieszają przemianę materii przeciwdziałają uderzeniom krwi do głowy łagodzą stany zapalne skóry Czytaj też: Olej z kwiatów czarnego bzu: przepis i zastosowanie Substancje zawarte w kwiatach bzu czarnego olejki eteryczne flawonoidy flawonole glikozydy flawonolowe ( rutyna) n-parafiny substancje nieorganiczne (mineralne) kwasy fenolokarbonowe (kwas kumarynowy, kwas kawowy, kwas ferulowy) sambunigryna (glikozyd kwasu pruskiego) śluzy i garbniki sterole triterpeny cholina - obniża ciśnienie krwi i zapobiega nadmiernemu odkładaniu się tłuszczu w organizmie; syntetyzowana jest składnikiem lekarstw na choroby wątroby i choroby nowotworowe Prócz tego bez czarny jest bogaty w witaminy i minerały. Znajdziesz w nim: beta karoten, witaminy A, B1, B2, B3, B6, C oraz potas, wapń, magnez, sód, fosfor, sód. poza tym czarny bez zawiera pierwiastki śladowe: żelazo, miedź, mangan i cynk. Czytaj też: Wino z czarnego bzu - przepis Źródło: Angela Martens "Czarny bez zdrowie z natury"; Ellen Heidböhmer "Czarny bez dla zdrowia i urody" Czy zdrowo się odżywiasz? Pytanie 1 z 9 Ile jesz posiłków dziennie? Dwa. Pierwszy rano, drugi po pracy Trzy. Nie podjadam między posiłkami Trzy, ale zdarza mi się podjadać między posiłkami Jem 4-5 mniejszych posiłków dziennie, mniej więcej co 3-4 godziny Czarny bez to cudowna i jednocześnie bardzo niedoceniona roślina. Przetwory zrobione z czarnego bzu, znane są od wielu pokoleń i mają wiele prozdrowotnych właściwości. Jeszcze kilkanaście lat temu, można było spotkać krzewy bzu czarnego niemal w każdym przydomowym ogródku. Obecnie ciężko je wypatrzeć. Ludzie, zamiast czerpać ze wspaniałych darów w postaci owoców, kwiatów, a nawet kory, zaczęli się ich pozbywać, traktując bez czarny jak swojego rodzaju „chwast”.Czas przywrócić utraconą popularność temu leczniczemu krzewowi. Pora dowiedzieć się jak sadzić i uprawiać czarny bez. Nauczmy się wszystkiego, co związane ze zbiorem prozdrowotnych kwiatów i owoców. Poznajmy właściwości bzu czarnego oraz sposoby na zrobienie z niego pysznych i drogocennych wygląda czarny bez?Jak sadzić i uprawiać czarny bez?Uprawa czarnego bzuSadzenie bzu czarnegoCzarny bez kwiatyCzarny bez właściwości kwiatówKiedy kwitnie czarny bez?Czarny bez syrop z kwiatówNapar z suszonych lub świeżych kwiatów bzu czarnegoCzarny bez owoceZbiór owoców czarnego bzuWłaściwości owoców czarnego bzuPrzetwory z czarnego bzu robione w sokowniku parowymCzarny bez – sok z owoców z sokownika parowegoCzarny bez – dżem z owoców pozostałych z robienia soku w sokowniku parowymJak wygląda czarny bez?Czarny bez to krzew, który osiąga wysokość nawet do dziesięciu metrów, wyglądem przypomina niewielkie drzewko. Ma obszerną koronę. Roślina ta bardzo charakterystycznie kwitnie – usłana jest 10-20 centymetrowymi kiściami (baldachami) maleńkich, białych lub kremowych kwiatuszków, które wydzielają specyficzną, intensywną, mdłą woń. Oprócz kwiatów bez czarny obficie rodzi w owoce (inaczej nazywane baldachogronami) malutkie, fioletowo-czarne, mięsiste, lśniące kuleczki o średnicy do 8 sadzić i uprawiać czarny bez?Bez czarny to bardzo mało wymagająca roślina a proces jej sadzenia i uprawy nie wymaga dużych nakładów pracy, czasu i energii. Z pewnością warto zadać sobie trochę trudu, by móc cieszyć się z plonów oraz przetworów, które można z nich pozyskać. Odpowiednio przycinany krzew bzu może stać się także wspaniałym elementem ozdobnym każdego czarnego bzuBez czarny to bardzo pospolita roślina, zazwyczaj dziko rosnąca. Możną ją spotkać na skraju lasów, nieużytkach rolnych, a nawet gruzowiskach. W przydomowych ogródkach ciężko ją znaleźć. Jeśli, chcecie uświetnić ogród tą rośliną, nic nie stoi na przeszkodzie. Jej uprawa nie wymaga dużych nakładów pracy. By krzew dobrze się rozwijał, a jego owoce miały pełne wybarwienie, należy uprawiać go w miejscach mocno nasłonecznionych. Najlepiej rośnie na żyznych, próchniczych, średnio wilgotnych glebach, bogatych w azot i wapń, ale w zasadzie każde podłoże jest dla niego dobre. Chcąc zbierać pokaźne i wysokiej jakości plony, musicie regularnie i mocno go przycinać, najlepiej tuż po zbiorach owoców – od jesieni do wiosny. Najobficiej rodzą młode i silne na mszyceChcąc uprawiać krzewy bzu, należy przygotować się na fakt, iż często atakują go mszyce. Najlepiej opryskać go wtedy preparatami ekologicznymi np. gnojówką z pokrzywy. Warto wspomnieć, że bez czarny jest mrozoodporny i nie trzeba okrywać go na bzu czarnegoSwoją uprawę bzu, możecie zacząć już od ziarenka wysianego jesienią. Proces wzrostu „od zera” jest bardzo mozolny i długo trwa. Łatwiejszym sposobem na pozyskanie sadzonki jest rozmnażanie rośliny przez sadzonki pędowe. Najlepsze będą pędy roczne, pobrane późną jesienią, bądź wczesną wiosną. Jak się przyjrzycie, to na gałązkach zobaczycie „oczka”- sadzonka powinna mieć ich 5-6. Prawidłowo usytuujecie ją w podłożu, jeśli ponad ziemię wystawały będą 2 oczka – jest to gwarancją, iż szybko się ukorzeni i mniej więcej po roku – jesienią, będą gotowe na nasadzenie w docelowym miejscu. Sadzonkę możecie też kupić w szkółkach bez kwiatyKwiaty bzu czarnego są nie tylko piękne, ale całkowicie jadalne a ponadto posiadają mnóstwo cennych właściwości. Kiedy zbierać kwiaty? Co można z nich zrobić? Jakie mają właściwości?Czarny bez właściwości kwiatówOd pokoleń czarny bez stosowany jest na przeziębienia i różnego rodzaju infekcje górnych dróg oddechowym. Napar z kwiatów wykazuje działanie napotne, co wpływa na obniżenie temperatury ciała przy gorączce. Działa też wykrztuśnie, rozrzedzając wydzieliny i wspomagając ich wydalenie przy mokrym kaszlu. Czarny bez działa przeciw zapalnie i odkażająco na błony śluzowe. Stosując go w postaci płukanki na gardło, złagodzimy objawy jego infekcji. W dużym stopniu wzmacnia także układ z kwiatów czarnego bzu, dzięki zawartości dużej ilości flawonoidów wykazuje działanie moczopędne, oczyszczające i odtruwające organizm. A obecność kwercetyny i sporej dawki witaminy C sprawia, że polecany jest za wzmocnienie i uszczelnienie naczyń krwionośnych. Taką herbatkę powinien docenić nie jeden mężczyzna, ponieważ zawiera fitosterole łagodzące przerost gruczołu kwitnie czarny bez?Kwiaty czarnego bzu zaczynają rozkwitać mniej więcej w połowie maja i kwitną aż do lipca. Chcąc zrobić przetwory z kwiatostanów bzu, należy pamiętać, że zbiera się je w słoneczne, suche dni, najlepiej z samego rana z krzewów rosnących z dala od drogi. Zbieramy tylko w pełni rozwinięte kwiaty. Co ważne, nie powinno się zbierać wszystkich pęków kwiatów na raz, ponieważ może zaszkodzić to dalszemu rozwojowi bez syrop z kwiatówSkładniki:300 g kwiatów czarnego bzu (ok. 20 baldachów)dwie cytryny700 g cukru700 ml wrzątkuWykonanie:Zebrane baldachy kwiatowe odkładamy w cieniu mniej więcej na godzinę. Zabieg ten ma na celu pozbycie się ewentualnych, niechcianych lokatorów miedzy innymi mrówek. Następnie musimy poodcinać ogonki i wszystkie grubsze łodygi. Musimy też przyjrzeć się kwiatom i odseparować wszystkie uschnięte części. Tak przygotowane baldachy przekładamy do dużej miski, dodajemy do niej pokrojoną w plasterki cytrynę i zalewamy wrzątkiem. Czekamy, aż całość przestygnie, po czym przekładamy do lodówki na dobę. Po tym czasie ciecz przelewamy z pomocą cedzaka do garnka, dodajemy cukier i zagotowujemy. Podczas tego procesu syrop mieszamy od czasu do czasu i zbieramy powstałą pianę. Ostatni krok to rozlanie powstałego syropu do słoików lub butelek oraz 15-minutowa pasteryzacja (gotowanie słoików w ok. 100 stopniach Celsjusza).Napar z suszonych lub świeżych kwiatów bzu czarnegoDo szklanki, kubka bądź innego naczynia wrzucamy kwiaty bzu czarnego świeżo zerwane, bądź wcześniej ususzone, dodajemy plasterki limonki i zalewamy całość wrzątkiem, parzymy pod przykryciem przez ok. 5 min. Gotowy napar, możecie delikatnie posłodzić miodem, choć najzdrowiej pić go bez dodatku substancji się jak suszyć kwiaty bzu czarnego? Zbierzcie je według zasad, o których pisałam wyżej, rozłóżcie na pergaminie i suszcie w zacienionym przewiewnym i ciepłym miejscu. Wysuszone kwiaty przechowujcie w zamkniętych słoikach z uszczelką, takie opakowanie najlepiej zatrzyma ich właściwości i bez owoceZbiór owoców czarnego bzuOwoce bzu czarnego dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Zbiór powinniście zaplanować w ciepłe, słoneczne dni. Co ważne: wybierajcie tylko i wyłącznie baldachogrona dojrzałe, w całości ciemno-fioletowe. Niedojrzałe, zielone owoce oraz inne zielone części bzu czarnego zawierają toksyczny alkaloid – sambunigrynę, substancję powodującą silne podrażnienia układu pokarmowego, w tym biegunki i wymioty. Z tego powodu, czarny bez jemy tylko po odróbce termicznej!Właściwości owoców czarnego bzuOwoce czarnego bzu nie mają, aż tak dużo cennych właściwości, jak kwiaty. Mimo to nadal mają ich mnóstwo. Te malutkie jagody działają oczyszczająco na organizm – wspomagają usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii oraz toksyn egzogennych. Są skuteczne w walkach z zaparciami. Zawartość antocyjanów zapewnia im działanie uszczelniające naczynia krwionośne, polepszające krążenie oraz wzrok. Często nazywane są rośliną „czyszczącą krew”. Właściwości owoców czarnego bzu częściowo pokrywają się z właściwościami jego kwiatów. Łączy je działanie moczopędne i napotne. Chronią i wzmacniają błony śluzowe górnych dróg oddechowych, działają przeciwzapalnie, rozkurczowo oraz łagodząco ból. Sprawdzają się także jak środek łagodzący z czarnego bzu robione w sokowniku parowymDo zrobienia przetworów z owoców czarnego bzu używam sokownika parowego, ponieważ jest to najszybszy i najłatwiejszy sposób na ich zrobienie, a soki i dżemy w nim zrobione są przepyszne i zdrowe!Czarny bez – sok z owoców z sokownika parowegoSkładniki:Owoce czarnego bzu (tyle by wypełnić wasz sokownik)Cytryna – 1 sztuka na 1 litr sokuCukier – od 250 g do 1 kg cukru na 1 litr soku (według uznania)Przygotowanie:Owoce czarnego bzu myjemy, usuwamy wszystkie niedojrzałe owoce, tak by wszystkie bez wyjątku miały ciemno-fioletowe, wpadające w czarne zabarwienie. Usuwamy też wszystkie inne zielone (szkodliwe) części baldachogron. Przekładamy owoce do górnego garnka sokownika parowego (możecie wsypać na nie kilka łyżek cukru, by sok intensywniej się skraplał). Do dolnej części nalewamy wody w ilości mniej więcej do 1/3 wysokości naczynia, nakładamy następnie część do zbioru soku, oraz garnek z przygotowanymi owocami. Całość przykrywamy pokrywką i sokownik parowy ze stali nierdzewnej przekładamy na palnik. Szykujemy sobie większy garnek i po 30 minutach od zagotowania, możemy zacząć spuszczać ok 1,5 godziny powinniście mieć pełny garnek. Pozyskany sok, doprawiamy cytryną i cukrem według uznania (warto trzymać się zasady: aby sok dobrze trzymał, dobrze jest dołożyć ok. 250 g cukru na 1 litr soku – takiej ilości używam ja. Wystarczająco łagodzi smak a słoiczki czy butelki z syropem długo „trzymają”. Jeśli wolicie słodszy syrop, maksymalnie użyjcie proporcji 1:1 tj. 1 kg cukru na 1 litr soku). Zagotowany syrop przelejcie do wyparzonych słoików, zamknijcie je szczelnie i pasteryzujcie (gotujcie słoiki w temperaturze ok. 100 stopni Celsjusza) przez około 15 minut. Po wyciągnięciu z wrzątku ułóżcie je na ręczniku do górny dnem. Po wystygnięciu przechowujcie w chłodnym, ciemnym bez – dżem z owoców pozostałych z robienia soku w sokowniku parowymSkładniki:Owoce pozostałe po przygotowaniu soku w sokowniku parowymCukier w proporcji 1:1 (na 1 kg owoców 1 kg cukru)Wykonanie:Owoce czarnego bzu mają dużo małych pestek w sobie, jeśli wam to przeszkadza, owoce możecie przetrzeć przez sito. Mnie odpowiada konsystencja bez przecierania, więc tego nie robię. Z dolnego garnka sokownika parowego wylewamy wodę, a następnie przekładamy do niego owoce z jego górnej części. Dodajemy cukier. Smak dżemu możecie wzbogacić jabłkiem, maliną lub borówką całość, jeśli konsystencja jest zbyt płynna, możecie ją lekko zredukować, pamiętając o mieszaniu, by dżem się nie przypalił. Gotowy dżem przekładamy do wyparzonych wcześniej słoiczków. Zamknięte słoiczki odwracamy na ściereczce do góry dnem. Gotowe dżemy nie wymagają pasteryzacji. Bez dziki, zwany również czarnym bzem, to roślina powszechnie występująca w Polsce. Jest jednak bardzo często mylona z lilakiem pospolitym. Warto wiedzieć, jak odróżnić te dwie rośliny i jak wygląda uprawa bzu w bzu czarnego od wielu wieków pełnił istotną funkcję zarówno w ziołolecznictwie, jak i magii ludowej. Jest rozpowszechniony na terenie Polski i całej Europy. Dziś wykorzystuje się go zarówno w komponowaniu leków, jak i kosmetyków. Stanowi też roślinę ozdobną i jadalną. Zobacz, jak wygląda jego tego artykułu dowiesz się:Lilak zwyczajny, zwany też pospolitym czy bzem lilakiem (Syringa vulgaris), to roślina intensywnie kwitnąca już w okresie maja. Ma pachnące, kolorowe kwiaty, często fioletowe, różowe, białe Zrywa się je do wazonów, jako że stanowią atrakcyjną ozdobę salonu. Co ciekawe, kwiaty lilaka można jeść na surowo, czego nie można powiedzieć o kwiatach bzu czarnego. Z kolei bez czarny kwitnie prawie zawsze na biało. Okres kwitnienia przypada w jego przypadku zwykle na czerwiec, a czasem nawet przełom z bez – charakterystykaDziki bez (Sambucus nigra) zwany jest też czarnym bzem. W Polsce gatunek występuje powszechnie. Zazwyczaj roślina ta przyjmuje formę wysokiego krzewu o rozłożystym pokroju i szerokiej, kulistej koronie. Rzadziej rośnie jako drzewo. Może osiągać do 12 m czarnego bzu są wzniesione, z gęstymi rozgałęzieniami. Na młodych okazach kora jest zielona, a potem stare się szara i popękana. Liście są dwa razy dłuższe niż szerokie, zwykle mają 5 listków ostro piłkowanych. Odmiany ozdobne mogą różnić się kształtem oraz wybarwieniem liści, zwykle są jednak one zielone, potem żółte, z jesienią nawet bzu czarnego są białe lub kremowe, zebrane w baldachogrona. Mogą mieć nawet do 20 cm średnicy. Składają się na nie drobne, pojedyncze kwiatki. Po okresie kwitnienia na bzie pojawiają się owoce zebrane w baldachowate kiście. Mają zwykle średnicę ok. 7 mm i kolor czarny. Stąd wzięła się też nazwa rośliny. Owoce bzu czarnego mają właściwości lecznicze, ale niedojrzałe mogą być czarny – odmiany ozdobneWyróżnić można przynajmniej kilka odmian ozdobnych, które uprawiane są często w ogrodach. Należą do nich:„Aurea” – krzewy dorastające do 3 m ze złocistymi liśćmi;„Black Lace Eva” – bez czarny z purpurowymi, ciemnymi liśćmi z głębokimi wycięciami oraz różowymi kwiatami;„Linearis” – krzew do 2 m wysokości z ażurowymi, wąskimi liśćmi;„Pulverulenta” – z liśćmi ozdobionymi marmurkowymi wzorami i białymi paskami;„Schwarzer Diamand” – odmiana niewydzielająca intensywnego zapachu, za to nastawiona na wydajność plonowania nigra – uprawaCzarny bez jest rośliną pospolicie występującą w Polsce. W związku z tym pestkowiec ten nie ma wysokich wymagań związanych z uprawą. Sprawdź, gdzie rośnie i stanowiskoCzarny bez preferuje gleby przepuszczalne, najlepiej próchnicze i żyzne, których pH oscyluje wokół wartości 6,0. Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne. Najlepsza jest ekspozycja słoneczna albo półcienista, ciepła, osłonięta od wiatru. Źle rośnie na stanowisku i podlewanieZ uwagi na rozwinięty system korzeniowy bez czarny dobrze radzi sobie z pozyskiwaniem wilgoci z głębszych warstw ziemi. Niemniej gleba powinna być umiarkowanie wilgotna. Młode okazy warto podlewać, podobnie jak drzewka i krzewy w okresie zakresie nawożenia warto sięgać po nawozy organiczne. Można jednak stosować w uprawie również preparaty wieloskładnikowe, w tym i pielęgnacjaOdmiany z dużymi owocami przycina się praktycznie co roku. W pozostałych przypadkach cięcie odrostów nie jest konieczne, jeśli nie zależy ci na kształtowaniu rośliny. Może być ono jednak pomocne w zagęszczeniu krzewu. Przycina się młode pędy i usuwa te najstarsze, co stymuluje proces wzrostu czarny – rozmnażanie i sadzenieBez czarny bez problemu da się rozmnażać z sadzonek pędowych. Zazwyczaj wybiera się takie pędy, które mają przynajmniej ok. 5 oczek. Sadzi się je tak, aby przynajmniej 2 oczka pozostały widoczne ponad powierzchnią ziemi. Roślina jednak nie owocuje od razu. Zazwyczaj, przy dobrym wzroście, owoce pojawiają się najwcześniej w trzecim roku od czarny w ogrodzieDziki bez można posadzić w ogrodzie. Trzeba jednak pamiętać, że zwykle zapach wydzielany przez roślinę niewiele osób nazywa przyjemnym. Jest bardzo charakterystyczny i może budzić zniechęcenie. Z tego powodu warto sadzić bez z dala od tarasów czy balkonów. Co więcej, rosnące w wiechach owoce barwią otoczenie, stąd lepiej unikać sadzenia przy ścieżkach, chodnikach, garażach, placach zabaw. Dodatkowo na dzikim bzie często żerują roślina, zwłaszcza w odmianach dekoracyjnych, może stanowić atrakcyjną ozdobę. Sadzi się ją w ogrodach i parkach jako soliter, a także przy większych nasadzeniach. Zakwita latem, a na stanowisku słonecznym lub półcienistym daje wiele owoców. Mogą być one wykorzystywane do produkcji nalewek albo preparatów czarny kojarzy się przede wszystkim z rośliną dziko rosnącą. Daje charakterystyczne, czarne jagody, które w przydomowym ogródku mogą z powodzeniem barwić całe otoczenie. W odróżnieniu od bzu lilaku, który ma piękny zapach, czarny bez wydziela raczej nieprzyjemną woń. Pomimo tego warto go mieć w ogrodzie. Zobacz także:Kiedy sadzić bratki ogrodowe, aby długo cieszyły oko swoimi kolorami?Jeżówka – kiedy sadzić tę roślinę o uroczych kwiatach? Jak zapewnić jej najlepsze warunki rozwoju?Powojnik (Clematis) – uprawa i pielęgnacja pnącza w ogrodzieGoździk – sadzenie, uprawa i pielęgnacja. Najlepsze odmiany goździków do ogroduLebiodka pospolita, czyli oregano. Uprawa, właściwości i zastosowanie oregano w kuchni i nie tylkoTunbergia oskrzydlona – uprawa kwitnącego pnącza w ogrodzie, na balkonach i tarasach To jeden z najbardziej magicznych krzewów polskiej przyrody. Można go znaleźć na miedzach, rozdrożach czy w rogu starego gospodarstwa babci. Tam, gdzie raz w roku przychodziła ona z koszem na zbiór malutkich jagód i kwiatu czarnego bzu… Kwiat czarnego bzu - właściwości Po łacinie jego nazwa brzmi Sambucus Nigra. Zwany jest też dzikim lub lekarskim. Powszechnie występuje w całej Europie Środkowej i na Bałkanach. Jego piękne baldachokształtne kwiatki są białe i posiadają lekko piżmowy, specyficzny, a nawet tajemniczy zapach. W fitoterapii najpopularniejszy jest sok z owoców (sambuci fructus), ale i kwiat czarnego bzu (sambuci flos) stosuje się często w mieszankach naparowych. W ciepłym roztworze wodnym uwalnia się z niego bardziej karmelowy, a nawet korzenny posmak. Wykorzystujemy następujące działanie sambuci flos: napotne moczopędne przeciwgorączkowe uszczelniające ściany naczyń włosowatych poprawiające elastyczność naczyń włosowatych wzmacniające na przeziębienia przeciwdziałające zapaleniom jamy ustnej, spojówek, powiek (płukanki i odwary) antyseptyczne w przypadku anginy i chorób gardła (płukanki i odwary) odflegmiające (kaszel, flegma, katar) Dostojnie wyglądający kwiat czarnego bzu ma właściwości wspierające w nieżytach dróg oddechowych, przy gorączce, reumatyzmie i nawracającym kaszlu. Poleca się w tym celu wykonywanie inhalacji – wdychając parę z przygotowanego wcześniej naparu. Kwiat czarnego bzu - nalewka, syrop Napar z sambuci flos: 1 łyżkę kwiecia zalewamy szklanką wrzątku. Zostawiamy do naciągnięcia przez 15 min pod przykryciem. Z odwaru, czyli gotowanego surowca (przez 5 min), można wykonywać okłady na wrzody oraz egzemy. Inne istotne w fitoterapii wykorzystanie kwiatów z czarnego bzu to syrop. Przepis zaczerpnięty od zielarza Łukasza Łuczaja brzmi następująco: Syrop z sambuci flos: 20 kwiatostanów bzu 2l wody 2kg cukru sok z 5 cytryn Kwiaty oddzielone od łodyg zalewamy wrzątkiem i zostawiamy pod przykryciem na 12h. Po upływie czasu dodajemy cukier, podgrzewamy i dolewamy sok z cytryny. Pyszny napój – gotowy! Kwiat czarnego bzu - farmakognozja To właśnie substancje czynne w roślinach, łącząc się z układem organizmu człowieka, wywołują w nim tak zróżnicowane i kompleksowe działanie. W kwieciu czarnego bzu właściwości lecznicze otrzymujemy dzięki: flawonoidom, kwasom fenolowym oraz organicznym (w tym witamina C, B i pektyny), olejkowi lotnemu. Występują w nim również triterpeny, sterole, garbniki i powlekające śluzy. Aby stężenie tych związków było najwyższe zbieramy całe baldachy w czerwcu (okres kwitnienia) i dokładnie suszymy w przewiewnym miejscu. Warto w tym miejscu wspomnieć, że pozostałe części krzewu mają w sobie tzw. sambunigrynę (szczególnie owoce). Jest to alkaloid o działaniu toksycznym, ale na szczęście wtrąca się podczas suszenia. Dlatego też w przypadku stosowania kwiatów czarnego bzu przeciwwskazania nie zostały nigdy odnotowane przez fitoterapeutów – w tej części rośliny nie ma szkodliwych alkaloidów. Kwiat czarnego bzu właściwości lecznicze Sok z owoców polecany jest dla odporności, a także przeczyszczająco dla zlikwidowania bakterii i zakażeń w układzie pokarmowym. Za to delikatny kwiat czarnego bzu znajduje zastosowanie w profilaktyce antyprzeziębieniowej. Już podczas pierwszych symptomów osłabienia warto pić napar lub mieszankę zielarską z podobnie działającymi roślinami. Pory przejściowe takie, jak przesilenia zimowe, jesienne i przedwiośnie – to kolejny idealny moment na wsparcie organizmu recepturą z oczyszczających ziół. Działanie napotne oznacza, że toksyny wydalane są poprzez skórę. Warto wzmocnić ten proces wizytami w saunie, rozpoczęciem dnia od energicznej gimnastyki czy prysznicami naprzemiennymi (zimno-ciepło). Dzięki temu kwiat czarnego bzu zadziała na zdrowie znacznie szybciej. A organizm, który pozbędzie się raz na kwartał toksyn – stanie się bardziej odporny na pojawiające się w powietrzu wirusy czy zakażenia. Kuchenne aromaty z białym kwieciem w roli głównej Zebrane świeżo białe baldachy można wykorzystać w kuchni. O ile użycie owoców nikogo nie dziwi, o tyle z sambuci flos bywa różnie. Tymczasem z Anglii czy na Węgrzech popularny jest musujący napitek, podawany po schłodzeniu – wersja luksusowej lemoniady. Równie znane są smażone w cieście naleśnikowym kwiatostany czarnego bzu. Niezależnie, którą opcję na przygotowanie ziela wybierzesz – nie zapomnij o ususzeniu gałązki białego baldachu pomiędzy kartkami zeszytu. Jego uroczy wygląd i karmelowy zapach przypomną Ci zimą słoneczne leśne zakątki i wiejskie miedze pełne uzdrawiających roślin.

jak wygląda kwiat czarnego bzu